Perşembe Eyl 09

Uçan Süpürge'nin Öyküsü

Dikkat, yeni pencerede açar PDFYazdırE-posta

Uçan Süpürge, kadın kuruluşları ve kadın hareketine duyarlı kişiler arasında iletişim, işbirliği ve dayanışmayı arttırmak, onların deneyimlerini genç kuşaklara aktarmak, ulusal ve uluslararası bir iletişim ağı oluşturmak amacıyla 1996 yılının kasım ayında kurulmuştur. Temel amacı, kadın örgütleri arasındaki iletişim, eşgüdüm ve işbirliğinin gelişmesi için çalışarak kadın örgütlerinin kadınların güçlenmesi yönünde daha verimli olabilmelerini sağlamaktır. Bu temel amaçla birlikte, toplumda kadın konusunda duyarlılık yaratmayı ve bilinci artırmayı; kadınların güçlenmesini etkileyecek kampanyalar ve etkinlikler organize etmeyi hedefler. İletişimin etkileşimi beraberinde getirdiği bilinciyle yola çıkan Uçan Süpürge, en geniş anlamıyla bir 'iletişim merkezi'dir.

Uçan Süpürge olarak sadece kadın örgütleriyle değil, diğer sivil toplum kuruluşlarıyla da iletişim ve işbirliği içinde 13 yıldır çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Böylece, farklı bilgilerin paylaşıma açılmasına da aracılık etmiş oluyoruz. Gerçekleştirdiğimiz projelerde diğer kurum ve kuruluşlarla deneyimlerimizi birbirimize aktarmamızın bizi daha farklı noktalara götüreceğine inanıyoruz.

Uçan Süpürge'
nin, ilk yıllarından bu yana bölge toplantıları düzenleyerek birçok kadın kuruluşunu bir araya getirmesi, bu kuruluşlar arasındaki iletişimin ve üretimin artmasını sağladı. Bu toplantıların amacı; kadın kuruluşlarının bir araya gelerek güçlenmesi, kadın hareketi içinde birbirine kenetlenmesi ve bu birlikteliği kalıcı işlere dönüştürmesi için bir ortam yaratılmasıydı. 13 yıl gibi, kuruluşların tarihinde kısa sayılabilecek bir sürede Türkiye'nin bir ucundan diğerine sesini ulaştıran biz Süpürgeliler, gittiğimiz her il, ilçe, hatta köyde yalnızca kadın örgütleriyle değil, yerel yönetimlerle de bir işbirliği zemini yaratmayı amaçladık. Bu çerçevede projelerimizi katılımcı bir çalışma sistemi içinde paylaşıma açtık. Kurum ve kuruluşlarla dayanışma içinde yürüttüğümüz projeler de böylece daha geniş kitlelere ulaştı.


Yaptığımız bütün etkinlikler iki ayda bir yayımladığımız kadın dergisi Uçan Haber'de yer aldı ve zaman içinde arşiv değeri kazandı. Kadın alanında bizden sonraki kuşaklara edindiğimiz bilgi ve belgeleri, deneyimlerimizi aktarmak, bunları yazılı olarak kaydetmek bakımından Uçan Haber'i her zaman çok önemsedik. Bu dergide projelerimiz, deneyimlerimiz, kadınları ilgilendiren pek çok konu hakkında araştırma, rapor, röportaj ve haber okurlara sunuldu. Uçan Haber iki yılda bir İngilizce olarak basılıp Ankara'daki büyükelçiliklere, resmî kurumlara, iletişim içinde olduğumuz uluslararası kurum, kuruluş ve kişilere gönderildi.

Şimdiye kadar kadınların seslerini duyurabilmek için 5 radyo programı gerçekleştirdik. Bunların sonuncusu, 7 Ocak 2004'te TRT Radyo 1'de başlayan 'Kadın 2004 Radyo Programı'ydı. Bu program Avrupa Birliği'nin desteği ve TRT'nin işbirliğiyle her çarşamba 11:05-12:00 saatleri arasında canlı yayınlandı. 26 hafta süren programın ana teması '2004 yılında Türkiye'de ve dünyada kadın'dı. Programda her hafta, insan haklarından siyasete, medyadan uluslararası anlaşmalara kadar pek çok konu alanında uzman kişiler tarafından ele alındı, tartışıldı. Kadın 2004'ün tüm program metinleri önce web sayfamızda her hafta düzenli olarak yayınlandı, sonra da bir kitaba dönüştü. 'Kadın 2004 Radyo Programı' kitabı 4 Kasım 2004 tarihinde çıktı.

Kadınlara yalnızca radyodan değil televizyondan da seslendik. TRT 2'de yayınlanan 13 bölümlük 'Masalın Eksik Yüzü' ve TRT 1'de yayınlanan 'Aramızda Kalsın' adlı kadın programlarıyla, alışılagelmişin dışında ama olması gerektiği gibi 'kadın' konusuna eğildik.

14 Şubat 2002'de kullanıma açılan www.ucansupurge.org adresindeki web sitemiz, kadınların ve kadın kuruluşlarının buluşma noktası oldu. Türkiye'deki kadın kuruluşlarının kuruluş amaçlarının, etkinlik alanlarının ve iletişim bilgilerinin yer aldığı bir Veri Tabanı oluşturduk. Amacımız; kadın örgütlerinin birbirini tanıması ve yaptıkları çalışmaların paylaşılarak görünür kılınmasıydı. Veri Tabanı projemiz, kadınların ve örgütlerin birbirinden haberdar olmasını sağlarken, aynı zamanda, aralarındaki iletişim ve işbirliğini de güçlendirme misyonu taşıyordu. Web sitemizde yer alan Veri Tabanı, herkesin ulaşabileceği ve Türkiye'deki kadın kuruluşları hakkında bilgi alabileceği tek kaynak...

Türkiye'de büyük kentlerde ve kırsal kesimde birçok kadın örgütü faaliyet gösteriyor. Bu örgütlerden bir kısmı organize olmayı başarırken bir kısmı ne yazık ki bu konuda sorunlarla karşılaşıyor. En büyük engel ise kadın örgütleri arasındaki iletişim eksikliği... 


Uçan Süpürge olarak Aralık 2002'de temellerini attığımız 'Yerel Kadın Muhabirler Ağı' projesiyle kadın örgütleri ve kadınlar arasındaki bu iletişim eksikliğini iletişimle gidermeye bu boşluğu 'kadın haberciliği' ile doldurmaya çalışıyoruz. Bu projeyle kadınların yerel gündemini ulusal gündeme taşıyoruz. İzmir, Çanakkale, Eskişehir, Antalya, Mersin, Diyarbakır, Samsun, Gaziantep, Mardin, Şanlıurfa, Adıyaman ve Van'da kadın gündeminin izini süren kadın muhabirlerimiz, her hafta illerindeki toplayıp gönderdikleri haberleriyle hem web sayfamızda hem de Uçan Haber'de yer alıyorlar. Bu halkaya yeni illerin eklenmesi için çalışmalarımız sürüyor.

Yerel Kadın Muhabirler Ağı projesi ile bağlantılı olarak Aralık 2003'te başlayan bir diğer projemiz de 'Köprüler Kuruyoruz' adını taşıyor. Bu proje ile ilk etapta yerel muhabirlerimizin bulunduğu illerde kadınlara yönelik belgesel film gösterimleri yaptık. Mardin'den başlattığımız bu proje kapsamında buluştuğumuz kadınlarla sohbetler gerçekleştirdik; sorunları, talepleri ve öncelikleri duymaya ve bunları yerel yönetimlere duyurmaya çalıştık. Projenin 31 Mayıs'ta Kırşehir'den başlayan ikinci etabında Hakkari'ye kadar uzanarak toplam 16 ilde kadınlarla bir araya geldik, onların öyküsünü dinledik, kendilerini ve yaşama dair beklentilerini yüksek sesle dile getirmelerine aracılık ettik. Köprüler Kuruyoruz projesinin üçüncü etabındaki ilk durağımız ise 7 Eylül'de Sinop oldu. Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu'yu içine alan güzergahta etkinliğimizi sürdürdük. Dördüncü etapta ziyaret edeceğimiz illerle birlikte toplam 55 ilde kadınları birbirleriyle, sivil örgütlerle ve yerel yönetimlerle buluşturmuş olacağız. İllerde valilik ve belediyeler ile işbirliği içinde gerçekleştirdiğimiz bu projede film gösterimlerinin ardından kadınlarla yaptığımız sohbetlerden bir 'kadın belgeseli' oluşturduk.

Bu projenin hemen ardından kolları sıvadık ve bu kez 'Patikalardan Yollara' adını verdiğimiz bir başka projemizi hayata geçirdik. 7 bölgeyi temsilen, yerel kadın muhabirlerimizin bulunduğu 7 ilde başlattığımız bu çalışmayla, Mersin, Çanakkale, Mardin, Samsun, Eskişehir, Van ve İzmir'de yerel yönetimler, kadın kuruluşları ve yerel kadın muhabirlerimizi buluşturmayı amaçladık. Bu buluşmanın ilgili kurum ve kuruluşlarla yürütülebilecek 'kadın' eksenli çalışmalara yeni bir boyut getirmesini, yapıcı işbirliklerinin kurulmasını da hedeflerimiz arasına koyduk.

Başkent Ankara'da kurulan bir kadın örgütü olarak Uçan Süpürge, Ankara'daki tüm resmî kurumlar ve yabancı temsilciliklerin Türkiye'deki kadın gündemine dair tüm gelişmeleri ve politika değişimlerini izlemesine de aracılık etti, ediyor. Türkiye'nin dört bir yanından bilgi ve belge akışını sağlamakla kalmıyor, sık sık kadın örgütlerinin temsilcilerini ve yabancı konukları ağırlayarak birlikte çalışmalar yürütüyoruz. Tüm bu çalışmaların doğal sonucu olarak bir tür lobicilik faaliyeti yapıyoruz.

Uçan Süpürge olarak uluslararası anlaşmaları ve bunların ülkemize yansımalarını da takip ediyoruz. 2000 yılında
Pekin +5 anlaşmasını takiben, '1. Ulusal Kadın STK'leri Toplantısı'nı organize etmiştik. Nisan 2003'te de Birleşmiş Milletler Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi (CEDAW) bağlamında 'CEDAW Sivil Toplum Forumu'nu The British Council'in katkılarıyla düzenledik. Türkiye'nin dört bir yanından 450'nin üzerinde kadın sivil toplum kuruluşu temsilcisinin yer aldığı bu üç günlük toplantının sonucunda CEDAW için resmî rapora alternatif oluşturacak bir 'gölge rapor' hazırlanmaya başlandı.

Uçan Süpürge 1998 yılından bu yana Türkiye'nin ilk kadın filmleri festivalini düzenliyor. Sinemanın evrensel gücünü kullanarak cinsiyet eşitliği konusunda toplumsal bilinci yükseltmeyi ve sinemada kadın emeğini görünür kılmayı amaçlayan Uçan Süpürge Uluslararası Kadın Filmleri Festivali, bu yönüyle ülkemizdeki diğer tüm film festivalleri arasında özel bir yere sahip. Dünyanın dört bir yanından uzun ve kısa metrajlı filmlerle belgesellerin gösterildiği festival; paneller, sergiler ve imza günleriyle de izleyicisine ulaşıyor. Her yıl festival kapsamında Türkiye sinemasına emek vermiş oyuncu ve yönetmenlerle ilgili özel belgeseller hazırlatarak sinema emektarlarına saygı duruşunda bulunuyoruz. 13. Uçan Süpürge Uluslararası Kadın Filmleri Festivali, 6-13 Mayıs 2010 tarihleri arasında yine Ankara'da izleyicisiyle buluşacak.

Kasım 2004 itibariyle yepyeni bir biçim ve içerikle kullanıcıların hizmetine sunduğumuz web sitemiz, Türkiye genelinde yürüttüğümüz projelerimiz, sivil toplumun ve özellikle de kadın sivil toplum kuruluşlarının gelişimine katkıda bulunduğuna inandığımız tüm çalışmalarımızla Büyükelçi Sokağı No: 20/4 Kavaklıdere, Ankara adresinde genç, dinamik ve yürekli bir ekiple projeler üretmeye ve hayallerimizi gerçekleştirmeye devam ediyoruz.